Czy istnieją interakcje leków z żywnością ?
Oczywiście, że tak ! Bardzo często są one złożone i mogą mieć miejsce na różnym poziomie procesów farmakokinetycznych np. podczas uwalniania z tabletek, wchłaniania, dystrybucji i eliminacji leku, również przemian biochemicznych leku w wątrobie lub w przewodzie pokarmowym.
Wyróżniamy 2 typy interakcji: zmniejszenie i zwiększenie wchłaniania leku.
- Posiłki bogatotłuszczowe mogą przyspieszać i zwiększać wchłanianie leku, narażając tym pacjentów na wystąpienia objawów niepożądanych.
- Posiłek bogaty w węglowodany może opóźniać lub zmniejszać wchłanianie leku, co może powodować brak efektów terapeutycznych.
Zmniejszenie wchłaniania leku:
- Produkty zawierające duże ilości jonów wapnia np. mleko, sery czy jogurty mogą zmniejszyć lub całkowicie uniemożliwić wchłanianie niektórych leków, ponieważ tworzą z nimi sole wapnia, które są nierozpuszczalne w wodzie. Zażywanie leków, które w składzie mają bisakodyl, w trakcie spożywania lub tuż przed np. zup mlecznych czy popijanie mlekiem może nie tylko zmniejszyć ale też uniemożliwić ich działanie, także narazić pacjenta na nudności i bóle brzucha. Dzieje się tak, ponieważ mleko poprzez zmniejszenie pH soku żołądkowego doprowadza do rozpuszczenia otoczki tabletki już w żołądku (a nie w jelicie cienkim) i uwolnienia z niej leku, który może silnie podrażnić błonę śluzową żołądka.
- Zażywanie preparatów żelaza (Hemofer, Ascofer) tuż przed lub po wypiciu kawy lub herbaty zdecydowanie zmniejsza wchłanianie leku. Szczególnie silne Zahamowanie wchłaniania żelaza następuje po wypiciu herbaty, ponieważ zawarte w niej taniny tworzą z żelazem bardzo trudno wchłaniające się związki chemiczne.
- Popijanie niektórych antybiotyków (Erytromycyna, benzynopenicylina) sokami cytrusowymi, zwłaszcza sokiem pomarańczowym powoduje, że zawarte w nim składniki, a zwłaszcza kwas cytrynowy, adsorbują powyższe leki utrudniając ich wchłanianie.
- Zmniejszenie wchłaniania leku może mieć miejsce w interakcji z produktami bogatymi w błonnik pokarmowy takich jak: chleb razowy, płatki owsiane, otręby. Błonnik powoduje absorbcję preparatów naparstnicy (np. Bemecor, Digoxin) stosowanych w niewydolności krążenia lub zaburzeń rytmu serca i leków antydepresyjnych (np.Amitryptylina, Imipramina). W przypadku leków stosowanych przy niewydolności krążenia, może prowadzić do zaostrzenia niewydolności lub mogą wystąpić powikłania zatorowe np. udar mózgu. W sytuacji gdzie pacjent zażywa leki antydepresyjne, skutkiem zmniejszenia wchłaniania mogą być wszelkie skutki uboczne wynikające z braku odpowiedniego stężenia leku i jego działania przeciw lękowego i antydepresyjnego.
- Niebezpieczna może być też interakcja leku przeciwpadaczkowego (Phenytoinum, Epanutin, Dilantin) z takimi składnikami jak: kazeiniany(białko mleka), karagen(galaretki), skrobia kukurydziana i olej kokosowy. Zawarte w nich związki tworzą z lekiem trudno wchłanialne substancje i powodują zmniejszenie stężenia leku nawet do 50%.
Zwiększenie wchłaniania leku:
- Zwiększona wchłanialność niektórych leków zależy od zawartości tłuszczy w posiłkach. Ma to miejsce, gdy lek zażyty jest w trakcie takiego posiłku w czasie krótszym niż 1h przed posiłkiem i 2h po posiłku. Interakcja jest nasilona gdy spożywane są: smażone jaja, bekon, smalec, pełnotłuste sery i mleko, duża ilość masła. Szczególnie niebezpieczne jest to przy zażywaniu preparatów teofiliny. Wzrost stężenia tego leku we krwi może być przyczyną tachykardii, hipotonii, zaburzeń rytmu serca, bólu głowy czy zaburzeń snu. Tak samo dzieje się z lekami antydepresyjnymi, zwiększenie stężenia leku może spowodować napady drgawek, zaburzenia świadomości, snu i wzrosty ciśnienia tętniczego.
PODSUMOWANIE
- Leki zażywaj zgodnie z zaleceniami od lekarza.
- Zawsze czytaj ulotkę dołączoną do leku, a jeśli masz wątpliwości dopytaj farmaceutę w aptece.
- Popijaj leki wodą.
- Nie mieszaj leku z posiłkiem, nie zażywaj go tuż przed, w trakcie lub od razu po posiłku.
- Nie zażywaj witamin i suplementów diety razem z lekami. Nie wiesz, czy nie wejdą w niepożądaną reakcje.
- Jeśli lek jest „do rozpuszczenia”, rób to w letniej wodzie- nie gorącej!
- Jeśli zażywasz preparaty zawierające składniki roślinne, poinformuj o tym lekarza. Niektóre składniki roślinne nie mogą być zażywane wraz z lekami.
- Nigdy nie zażywaj leków razem z napojami alkoholowymi.
Dieta wpływa na nasze zdrowie i samopoczucie a podczas choroby i zażywania leków też odgrywa dużą rolę. Przyjmując w danym okresie leki musimy być świadomi wszystkich niepożądanych reakcji związanych z interakcjami z żywnością, aby nie wyrządzić sobie krzywdy, zniwelować skutki uboczne oraz aby preparaty przyniosły pożądany skutek.