Cofając się trochę do przeszłości, gdybyśmy mieli rozrysować sobie to wszystko w wyobraźni, zaczęlibyśmy od pierwszych ludzi chodzących po tej ziemi. Nasi przodkowie żyli w świetnej relacji ze swoimi mikrobami. Ich ewolucja w organizmie człowieka trwała dekady, a jedynym zagrożeniem dla mikrobiomu był-od czasu do czasu brak pożywienia. Dzisiaj tych zagrożeń jest niestety dużo więcej. Urbanizacja, nowoczesna medycyna i wszelkie dobra materialne, które są na wyciagnięcie ręki faktycznie poprawiły nam byt i funkcjonowanie, ale niestety pociągnęły za sobą wiele szkodliwych praktyk. Mam na myśli przetworzoną żywność, nadużywanie leków, szczególnie antybiotyków, stosowanie pestycydów oraz chemicznych i hormonalnych dodatków do żywności. Takie praktyki dewastują nasz mikrobom mikrobiom nie tylko pod kątem ilościowym, ale również gatunkowym – celowo zmniejszamy różnorodność mikroorganizmów w naszym otoczeniu. Mają na to wpływ różne nurty, które są promowane, np.: coraz modniejsze jest życie w „sterylnym domu”, nad wyraz czystym i wypucowanym rozmaitymi środkami chemicznymi. Wiele współczesnych epidemii jest niestety skutkiem takiego funkcjonowania. W dzisiejszych czasach jeśli mamy porównać statystyki, to spokojnie można nazwać to właśnie epidemią np.: astmy, choroby autoimmunologiczne, różne alergie, depresja, stany lękowe, choroby skóry – uczulenia, a w kontekście przetworzonej żywności – cukrzyca, zespół jelita drażliwego, SIBO, SIFO, otyłość oraz nowotwory.
Te wszystkie czynniki mogą być przyczyną objawów zaburzeń mikrobiomu, czyli osłabienia armii naszych sojuszników ?. Takimi oznakami mogą być: wzdęcia, uczucie przelewania w jelitach, zespół jelita drażliwego, zespół złego wchłaniania, nietolerancja glutenu, choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, problemy z wagą, choroby tarczycy, egzema lub inne choroby skóry, chroniczne zmęczenie. Największą jednak epidemią w dzisiejszych czasach jest zmniejszający się poziom mikrobiomu w organizmie człowieka.
Co z tym zrobić? Poświęcić swoją uwagę na odbudowanie go ?. Jest to proces niełatwy, ale w perspektywie całego życia NIEZBĘDNY do prawidłowego funkcjonowania człowieka.
Zatem zacznijmy może od podstaw!
Naszych mikroskopowych lokatorów można podzielić na trzy główne grupy:
- Bakterie komensale – żyjące z nami w warunkach pokojowych
- Organizmy symbiotyczne, które dobrze wpływają na nasze zdrowie
- Patogeny, które mogą powodować szkody.
Nasz organizm to istna dżungla różnych drobnoustrojów. Nawet poszczególne części naszego ciała kolonizowane są przez ich odmienne społeczności. Zależy to od warunków mieszkalnych takich jak: wilgotność podłoża, dostępność tlenu czy ukrwienie danego narządu. Dla przykładu, bakterie beztlenowe odnalazły swoje miejsce w jelitach, dlaczego ? Jak ich sama nazwa wskazuje „beztlenowce” nie potrzebują do życia tlenu. Gronkowce dobrze czują się na skórze, a paciorkowce zamieszkują usta i górne drogi oddechowe. Istnieją natomiast również szkodliwe odmiany tych bakterii, jednak te, które zamieszkują w nas na co dzień, generalnie należą do niegroźnych. Zwłaszcza jeśli trzymane są w szachu przez drugą społeczność, jaką są organizmy symbiotyczne?.
Organizmy symbiotyczne są kwintesencją dobrego towarzystwa, gdyż wykonują wiele ważnych zadań. Pomagają w trawieniu, zachowują ciągłość wyściółki jelit, syntetyzują wiele enzymów, witamin i hormonów, których organizm sam nie potrafi wytwarzać, wypierają szkodliwe bakterie oraz „uczą” układ odpornościowy, jak ma odróżniać wrogów od przyjaciół ?. Bez ich udziału nie zachodziłby prawidłowy rozkład pożywienia, substancje i składniki odżywcze nie byłyby prawidłowo wchłaniane.
Czym jeszcze zajmują się twoje bakterie jelitowe ?
- Trawią jedzenie
- Utrzymują równowagę pH
- Wytwarzają enzymy trawienne
- Zachowują ciągłość wyściółki jelit
- Neutralizują związki rakotwórcze
- Pomagają organizmowi wchłaniać składniki odżywcze takie jak żelazo czy wapń
- Częściowo metabolizują lekarstwa
- Syntetyzują hormony
- Przekształcają cukry w krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, aby organizm mógł w łatwy sposób pozyskać energię
- Wypierają zarazki
- Uczą układ odpornościowy odróżniać patogeny od przyjaciół
- Syntetyzują witaminę K oraz witaminy z grupy B
- Modulują geny (o tym będzie w następnych artykułach)
To tylko niewielka część ich możliwości oraz zasobów jakie ze sobą niosą. Gdy poznasz je cierpliwie od początku do końca, zobaczysz jak bardzo są ważne dla Ciebie.
–> W kolejnym artykule o modulacji genów przez bakterie oraz infekcje.