Żywienie w chorobie Alzheimera

 

Choroba Alzheimera należy do  tzw. grupy chorób neurozwyrodnieniowych (inaczej: neurodegeneracyjnych). Choroba Alzheimera jest spowodowana odkładaniem się w mózgu dwóch rodzajów białek:  beta-amyloidu oraz białka tau. Te złogi białkowe najpierw zaburzają prawidłowe funkcjonowanie komórek nerwowych a  następnie prowadzą do ich degeneracji i obumierania. Manifestuje się to licznymi objawami klinicznymi, różnymi w zależności od stopnia zaawansowania zmian. Do najważniejszych symptomów choroby należą:

 

Znaczenie odżywiania w profilaktyce zaburzeń poznawczych, czy to związanych z zwykłym procesem starzenia się, czy też schorzeniami takimi jak właśnie choroba Alzheimera, było przez długi czas niedoceniane. Obecnie podejście to zmieniło się. Równocześnie obserwuje się trudności w żywieniu osób dotkniętych tymi zaburzeniami, ze względu na utratę apetytu, zaburzenia pamięci krótkotrwałej jak i z powodu zmian funkcji przewodu pokarmowego.

Istnieje dość duża różnorodność stopnia zaawansowania zaburzeń w chorobie Alzheimera. Możliwe jest jednak określenie wspólnej płaszczyzny, na której może bazować dieta i wszystkie porady żywieniowe. Poza produktami, które nie powinny zostać pominięte w codziennej diecie, należy również pamiętać, żeby żywność była przede wszystkim jak najbardziej zróżnicowana i zrównoważona.

Konsystencja pokarmów jest bardzo ważna, ponieważ często obserwuje się u pacjentów problemy z przeżuwaniem lub przełykaniem. Siekanie czy miksowanie może być dobrym rozwiązaniem, przynajmniej w przypadku niektórych produktów takich jak mięso.

Warto pamiętać też, że spożywanie produktów ekologicznych zmniejsza ryzyko pobrania pestycydów i dodatków do żywności. Współczesna żywność ze względu na zawartość toksyn (metale ciężkie, pestycydy) oraz zmniejszonej zawartości niektórych mikroelementów w następstwie przemysłowego przetwarzania żywności, może przyczynić się do zaburzeń poznawczych.

Udowodnione jest, że niska zawartość witamin C i E w osoczu podwójnie zwiększa ryzyko rozwoju choroby Alzheimera. Cynk i selen należą do minerałów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania mózgu a szczególnie hipokampa. Dlatego powinny być dostarczane z pokarmem, gdyż są lepiej przyswajane.

Witaminy z gruby B odgrywają ważna rolę w syntezie neuroprzekaźników. Szczególnie właściwości ma witamina B1 ze względu na udział w przewodnictwie nerwowym poprzez regulację kanałów sodowych i receptorów acetylocholiny. Niedobór acetylocholiny jest związany z występowaniem choroby Alzheimera.

Wit B1 (tiamina) występuje głównie w warzywach strączkowych, ryżu i produktach zbożowych. Niewielki jej niedobór może mieć wpływ na syntezę neuroprzekaźnika jakim jest acetylocholina i prowadzić do poważnych zaburzeń nastroju.

Hiperhomocysteinemia (związana z niskim poziomem kwasu foliowego) osłabia funkcje poznawcze, sprzyjając atrofii hipokampu, elementu mózgu niezbędnego do wzmocnienia pamięci. Dostateczna dawka kwasu foliowego (800 ug/dz.) ma udowodnione pozytywne działanie na ogólne funkcje poznawcze, zwłaszcza na szybkość przekazu.

Na podstawie wyników trzech niezależnych studium przypadków wykazano, że kurkuma, której głównym aktywnym składnikiem jest kurkumina, ujawnia nie tylko właściwości w leczeniu behawioralnym, objawów psychologicznych powiązanych z demencją, ale również pomaga w pełnym powrocie do zdrowia w zaledwie kilka miesięcy. Kurkuma pozytywnie wpływa na układ krwionośny, trawienny i neurologiczny.  Spożywanie zaledwie jednego grama kurkumy dziennie przez trzy miesiące, może prowadzić do widocznej poprawy. Posiada naturalne mechanizmy antyoksydacyjne, przeciwzapalne i detoksykujące. Pomagają poprawić pamięć u pacjentów cierpiących na demencję. W badaniach in vitro natomiast, udowodniono, że kurkuma hamuje odkładanie się w tkance mózgowej białka beta amyloidu, tworzącego tzw. płytki starcze, stanowiącego główną przyczynę choroby Alzheimera. Te złogi powodują niszczenie neuronów i zahamowanie ich zdolności do przekazywania sygnałów.

Badania wykazują, że im więcej kwasów omega-3 w diecie danej osoby, tym niższy poziom beta-amyloidu we krwi. Spożywanie przeciętnie jednego grama kwasów omega-3 dziennie wiąże się z obniżeniem ilości opisywanego białka nawet o 20 do 30 procent.

Jednym z najbardziej szkodliwych czynników prowadzących do de­generacji mózgu, a także serca i całego układu krążenia są kwasy tłuszczowe omega-6, znajdujące się głównie w oleju kukurydzianym i sojowym oraz w sosach sałatkowych i margarynie. Największym przewinieniem kwasów tłuszczowych omega-6 jest to, że wydzielają one prostaglandyny oraz kwas arachidonowy, któ­re wywołują w mózgu stan zapalny, a w efekcie przyczyniają się do śmierci neuronów. Niektórzy naukowcy nazywają te czynniki neurotoksynami. Należy zdać sobie sprawę z tego, że spożywanie dużych ilości kwa­sów tłuszczowych omega-6 może zniweczyć korzystne działanie kwa­sów tłuszczowych omega-3 obecnych w rybach. Optymalne zapobieganie destrukcji neuro­nów i demencji jest możliwe tylko wtedy, gdy zmniejszymy spożycie kwasów tłuszczowych omega-6, sprzyjających stanom zapalnym ko­mórek mózgowych. Aby zniwelować szkodliwe działanie kwasów tłuszczowych omega-6, spożywaj również duże ilości kwasów tłuszczowych omega-3.

Ważne jest aby nie pominąć w codziennej diecie najbardziej kluczowych i wywierających korzystny wpływ produktów. Należy również mieć odpowiedni obraz tej choroby, gdyż jest to w dużej mierze schorzenie naczyniowe. Rozpoczyna się od zmian naczyniowych, które mogą być punktem wyjścia do odkładania się beta amyloidu. Proponowane wyżej zalecenia są zbliżone do tych, które odnoszą się do profilaktyki chorób układu krążenia. Leczenie zaburzeń poznawczych, oprócz zastosowania właściwej diety, wymaga również dodatkowych działań takich jak: aktywność fizyczna, wsparcie emocjonalne otoczenia oraz rezygnacja z używek.

 

 

Otagowano, , ,